فعاليت اول :
وقتي ميگوييم: نگرشي ديگر، يعني در وضع موجود نگرشهاي ديني نقص يا قابليت ارتقائي مشاهده كرده و پيشنهاد بهتري داريم. همچنين از آنجاييكه نگرش افراد، تابعي از آموزشهايي است كه ديدهاند، اصلاح و ارتقاء سطح آموزشهاي ديني، براي اصلاح و ارتقاء سطح نگرشهاي ديني، امري ضروريست. بهعنوان يك مبلغ ديني، وضعيت موجود در حوزة آموزش و تبليغ معارف دين را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ لطفا از كليگويي و كليشهپردازي خودداري كرده و توصيف خود را براساس واقعيتي كه احساس ميكنيد، بهشكل دقيق و شفاف ارائه دهيد.
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
فعاليت دوم :
براساس قاعده و فرمول تغيير، براي تحقق امر تغيير، تعريف وضع مطلوب و تعيين ابزار تغيير نيز ضروريست. بهنظر شما، اولا، وضعيت مطلوب تبليغ و آموزش معارف دين چه شاخصههايي دارد؟ ثانيا، چگونه و با چه ابزاري ميتوان وضع موجود را به وضع مطلوب ارتقاء داد؟
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................................
«جدول سطوح فهم و ادراك»
|
شماره |
سطح فهم |
نمادهاي تشخيص و اندازهگيري |
|
1 |
تصور اوليه (سطح حافظهاي) |
علم آموز بتواند به ياد بياورد، مشخص كند، تميز بدهد، نشان بدهد، تعيين كند، تعريف كند. |
|
2 |
فهم اوليه (سطح ادراكي) |
بتواند به بيان خود مطلب را بازگو كند، ترجمه كند، تنظيم كند، نتيجه بگيرد، شكل آنرا بكشد، توضيح دهد. |
|
3 |
فهم كاربردي (سطح كاربردي) |
بتواند استفاده كند، رابطه برقرار كند، انتقال بدهد، تعميم بدهد، طبقهبندي كند، توصيه كند. |
|
4 |
فهم تحليلي (سطح تجزيه و تركيب) |
بتواند مقايسه كند، حذف و اضافه كند، كشف كند، تحقيق كند، سازمان دهي كند، طراحي كند. |
|
5 |
فهم استدلالي (سطح نقد و ارزيابي) |
بتواند استدلال كند، تصميم بگيرد، نقد كند، قضاوت كند، ارزيابي نمايد. |
|
6 |
فهم شهودي (سطح توليد و خلق) |
بتواند حدس بزند، نظريه بدهد، توليد كند، استنباط كند، ابداع نمايد. |
شايد شنيده باشيد كه گاه از علم فلسفه با عنوان «هستي شناسي» ياد ميكنند. اين ياد كرد بدان علت است كه در حقيقت، علم فلسفه، وظيفة شناسايي و شناساندن هستي و آن چه بدان مربوط ميشود را برعهده داشته و در اين راستا، استفاده از برهان و استدلال عقلي را مبناي كار قرار مي دهد . با توجه به اين مطلب، براي دستيابي به شكل هستي بايد به علم فلسفه و منابع فلسفي مراجعه كرد. بر اساس دستگاه فكري فلسفة اسلامي به تقرير مرحوم صدرالمتألهين رضواناللهعليه در حكمت متعاليه، كه مبتني بر تشكيك در وجود است، هستي به شكل يك مخروط سهبعدي است. در توضيح شكل مذكور، كه مستندات و استدلالات آن به شكلي مفصل در فلسفه مورد بحث و بررسي واقع شده است، به چند نكته اشاره مي كنيم:
- اين شكل در واقع تمثيلي از هستي بوده و جنبة آموزشي دارد. با توجه به محدوديتهاي متعدد در صورتگري هستي به شكل ملموس و مادي، وجود جهات مُبعِّد در اين تصوير طبيعي و قطعي است.
- شكل كلي هستي، يك مخروط سه بعدي است كه از انتشار وحدت به سمت كثرت حاصل ميشود. رأس مخروط عالم توحيد و وحدت محضه و قاعدة آن، پستترين و نازلترين عوالم، يعني عالم ماده و دنياست. همچنين در ميان اين دو عالم، عالم قيامت و برزخ جاي گرفته است. از حركت و چرخش مدام اين مخروط نيز، در قاعده آن زمان و حركت زماني تحقق مييابد.
- علت انتخاب شكل نقطه براي عالم توحيد و خداوند آنست كه اين شكل در ميان ساير اشكال، به دليل بساطت، بعد نداشتن و نماد وحدت بودن، مناسبترين شكل است.
- موجودات پس از نشأت گرفتن از عالم توحيد و جلوه يافتن از خداوند متعال، در يك سير نزولي به عوالم پايينتر تنزل يافته و هر يك در رتبه و مرتبت خاص خود مستقر ميشوند. پس از انقضاء مهلت و سررسيد اجلشان نيز در يك سير صعودي به سمت مبدأ خود رجوع مي نمايند. انسان نيز به عنوان اشرف مخلوقات، نزول خود را تا عالم دنيا ادامه داده و از مرز برزخ وارد اين عالم ميشود. با به اتمام رسيدن زندگي دنيوي نيز مجددا از مرز برزخ عبور كرده و به سمت عوالم بالاتر و سرانجام عالم توحيد صعود ميكند.
- هر موجودي در اين شبكه، با ساير موجودات رابطه داشته و در حلقهها و زنجيرههايي از يك تأثير و تأثر دائمي و متقابل به زندگي و فعاليت خود ادامه ميدهد. روابط، تأثيرات و تأثراتي كه هريك با واردآوردن و دريافتكردن نيرويي خاص به خود، در قالب يك برآيند، جهت و كيفيت حركت هر موجودي را تعريف ميكنند.
- از آنجاييكه در مباحث ديني و دستورات اسلامي، انسان و زندگي انساني مورد توجه و نظر است، در شكل مذكور نيز انسان و ارتباطات او مورد توجه قرار گرفته است و با توجه به اينكه برجستهترين تجلي نفس انساني ارادة اوست، لذا در تصوير از اراده ياد شده است. همچنين با توجه به اينكه نفس، موجودي مجرد است، در كف قاعده جاي نداشته و چون مجردي ناقص است، به طور تام و تمام به عوالم ماوراء ماده نيز راه نداشته و درحد فاصل دنيا و برزخ قرار گرفته است. انسان در اين شبكه، ميان زنجيرهاي از ارتباطات قطع نشدني محدود شده و صرفا براساس قابليت خاص خود، امكان تنظيم آنها را دارد. يعني ميتواند با تغيير و تثبيت ميزان توجه خود به هر يك از موجودات هستي و در نتيجه به دست آوردن برآيند مورد نظر، حركت خود را سامان دهد.
سؤالات كاربردي :
1. واقفيه عدهاي از اطرافيان امام موسي بن جعفر عليهالسلام بودند كه پس از وفات ايشان، عملكردي از خود بروز دادند كه بيانگر يك گرايش فكري جديد بود، اين گرايش را با بيان دو خصوصيت از آن توصيف كنيد.
2. مقاله «اعراب بيانگر حالتهاي معنايي است نه حالتهاي لفظي» نوشته عبدالقاهر جرجاني در اختيار شماست. اين مقاله را در پنج سطر خلاصه كنيد به طوري كه خلاصه شما حاوي چهار مورد باشد: اصل ادعا، يك دليل براي آن، يك شاهد و نمونه، نتيجهگيري و توصيه.
3. بعد از نيرنگي كه كفار زدند و با دور زدن كوه از پشت به مسلمين حمله كردند، عدهاي از مسلمانان فرار كردند و رسول خدا صلي الله عليه و آله را تنها گذاشتند. برخي از اين افراد همزبان با كفار فرياد ميزدند : «محمد كشته شد.» اين واقعه سبب نزول يك آيه شد. قسمت اول آيه اينگونه است: وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ (سوره آل عمران، آيه144) الف - آيه را تكميل كنيد. ب - اين واقعه تاريخي چه ملاكي را براي تصميمگيريها و عملكردهاي ما در بر دارد؟
4. قصد خريد خانهاي را داريد. صحبتهاي اوليه انجام شده است و توافق حاصل گرديده است. بايد قراردادي نوشته شود. از شما كه در رشته فقه تحصيل كردهايد درخواست ميكنند قرارداد را بنويسيد. يك قرارداد صحيح و عادلانه بر اساس شرايط صحت بيع كه در كتاب فراگرفتيد تنظيم كنيد.
5. گاهي اوقات احكام مختلفي درباره يك موضوع از معصومين نقل شده است كه به نظر متضاد با هم هستند. با توجّه به اين كه معصوم اشتباه نميكند، چه احتمالاتي در اين موارد ممكن است وجود داشته باشد؟
6. فردي از آشنايان شما تمام فكر و ذكر خود را كسب و كار قرار داده و هيچ توجّهي به رشد روحي خود ندارد. در يك موقعيت مناسب، به او ميگوييد : كار و كوشش خوبي داري، اما لازم است قدري هم به فكر خودت باشي، تمام اين زحمتهاي مادي بهرهي دوروزه بيشتر نيست. او به شما پاسخ ميدهد : به نظر من همه زندگي، همين دنيا است، هيچ خبر ديگري هم نيست پس بايد تا ميتوانيم براي آبادي دنيا تلاش كنيم. چه پاسخي براي او داريد؟ در قالب يك استدلال منطقي،پاسخي بدهيد كه عقل او را قانع كند. و در مرحله دوم با استفاده از بحثِ مغالطات، غلط بودن تفكّر او را به خودش نشان دهيد.
7. قوانين و فرهنگهاي مورد نظر اسلام در موضوع نكاح را بررسي كرديد. با توجّه به اين مطالب و با استفاده از قالب كلّي مدل سازي، الگوي خانواده از نظر اسلام را طراحي كنيد.
8. اغلب كتابهاي موجود روش تحقيق، فقط به قالب ظاهريِ تحقيق پرداختهاند (مسائلي مانند روش تنظيم يك مقاله تحقيقي، فيش برداري، آمارگيري و...) در حالي كه محقق نيازمند شيوه نفوذ به موضوع و تشريح لايههاي آن و دستيابي به آثار و ارتباطات آن است. با استفاده از بحث مقولات عشر در منطق، دستورالعملي را طراحي كنيد كه محقق را براي نفوذ به موضوع راهنمايي كند.
9. فرض كنيد در حال حركت در پياده رو هستيد. پياده رو شلوغ است؛ شما اشتباهاً به كسي تنه ميزنيد. او برميگردد و اعتراض ميكند؛ شما بلافاصله عذرخواهي ميكنيد و قصد ادامه حركت خود را داريد، فرد مقابل ميگويد : با يك عذر خواهي ميخواهي خود را خلاص كني؟! و مانع رفتن شما ميشود. تصميم شما چيست؟ چه عكسالعملي بايد نشان دهيد كه منطقي و معقول باشد؟ عكسالعمل گفتاري و رفتاري خود را بنويسيد و علت اين تصميمگيري را نيز بيان كنيد.
برخي از روايات قابل استفاده در طراحي الگوريتم آموزش :
حسن السؤال نصف العلم.
اضربوا بعض الرأي ببعض يتولد منه الصواب.
اعقلوا الخبر عقل دراية لا عقل رواية.
كونوا نقاد الكلام.
العلم مقرون الى العمل فمن علم عمل و من عمل علم و العلم يهتف بالعمل فإن اجابه والا ارتحل عنه.
ما العلم الا ما حواه الصدر.
لا تتعلم العلم ممن لم ينتفع به فإن من لم ينفعه علمه لا ينفعك.
اكتبوا فانكم لا تحفظون حتى تكتبون.
و ...


0